PLAB Nedir? İngiltere’de Doktorluk İçin PLAB 1 ve PLAB 2

PLAB (Professional and Linguistic Assessments Board), yurt dışında eğitim almış doktorların İngiltere’de GMC kaydı alabilmek için geçtiği iki bölümlü klinik yeterlilik sınavıdır. Türkçede Profesyonel ve Dilsel Değerlendirme Kurulu olarak karşılanır. Sınavın ilk bölümü PLAB 1, 180 soruluk bilgisayarlı yazılı bir bilgi sınavıdır, ikinci bölüm PLAB 2 ise Manchester’da yapılan istasyon temelli bir klinik beceri sınavıdır. PLAB, İngiltere’nin tıp lisans standardı olan MLA içerik haritasına hizalandığı için ayrı bir UKMLA sınavına gerek yoktur, PLAB 1 ve PLAB 2 geçildiğinde bu standart karşılanmış olur. Sınavdan önce kabul edilen bir İngilizce sınavında belirli bir puan gerekir. PLAB 1 ve PLAB 2 geçildikten sonra doktor GMC tam kaydına başvurur.

PLAB nedir?

PLAB (Professional and Linguistic Assessments Board), nitelikleri İngiltere’de doğrudan tanınmayan yurt dışı doktorlarının GMC kaydına giden yolda geçtiği iki bölümlü klinik yeterlilik sınavıdır. Türkçede Profesyonel ve Dilsel Değerlendirme Kurulu olarak karşılanır. Sınav, adayın İngiltere standartlarında güvenli hekimlik yapabildiğini kanıtlamasını sağlar.

PLAB, hekimlik kurulu GMC’nin klinik yeterlilik kapısıdır. Doktorların kurulu olan GMC kaydında klinik bilgi ve beceri kanıtı şartı, uzmanlığı olmayan doktorlar için tipik olarak PLAB ile karşılanır. Sınav iki bölümden oluşur ve iki bölüm de geçilmeden kayıt tamamlanmaz. Örneğin Türkiye’de tıp fakültesini bitirmiş ve uzmanlığa başlamamış bir hekim, GMC kaydı için önce PLAB 1’i, ardından PLAB 2’yi geçer.

İki bölümün karşılaştırması aşağıdadır.

PLAB’a kimler girebilir?

PLAB’a girebilmek için adayın tanınan bir tıp diplomasına sahip olması ve GMC’nin İngilizce şartını karşılamış olması gerekir. Uygunluk, sınav başvurusundan önce sağlanması gereken bir ön koşuldur.

Uygunluğun iki temel ayağı vardır. Aday, GMC’nin kabul ettiği bir tıp fakültesinden mezun olmalı ve IELTS veya OET ile İngilizce yeterliliğini belgelemelidir. İngilizce sonucu PLAB 1 başvurusu için genellikle önceden hazır olmalıdır. Örneğin Türkiye’de tıp fakültesini bitiren bir hekim, önce İngilizce belgesini alır, ardından PLAB 1 için uygunluğunu doğrulayıp başvurusunu yapar.

PLAB 1 nedir ve neyi ölçer?

PLAB 1, adayın tıbbi bilgiyi hasta bakımına uygulama becerisini ölçen 180 soruluk yazılı bir sınavdır ve üç saat sürer. Sınav ezber değil, bilginin klinik kararda kullanımını sınayan tek en doğru yanıt (single best answer) formatındadır.

PLAB 1 uygulamalı bir bilgi testidir. Her soru, gerçek bir klinik durumda hangi kararın en doğru olduğunu sorar, bu yüzden aday bilgiyi tanıya ve yönetime çevirmek zorundadır. Sınav belirli uluslararası merkezlerde ve İngiltere’de yapılır. Örneğin göğüs ağrısıyla gelen bir hastada ilk yapılması gereken tetkiki soran bir madde, adaydan ezber bir liste değil, önceliklendirilmiş klinik bir karar bekler.

PLAB 2 nedir ve neyi ölçer?

PLAB 2, adayın klinik ve iletişim becerilerini uygulamalı olarak gösterdiği, 18 istasyondan oluşan ve yalnızca Manchester’da yapılan bir sınavdır. Her istasyon yaklaşık sekiz dakika sürer ve gerçek bir klinik senaryoyu canlandırır.

PLAB 2 istasyon temelli bir sınavdır. Aday simüle bir hastayla veya manken üzerinde öykü alma, muayene, danışmanlık, kötü haber verme ve klinik yönetim gibi görevleri sırayla yürütür. İstasyon temelli sınavların genel mantığı ve puanlama yapısı istasyon temelli klinik sınav yazısında ayrıntılanır, PLAB 2 ise bu formatın İngiltere’de doktor kaydına özel sürümüdür. Örneğin bir istasyonda aday, warfarin başlanan bir hastaya kanama riskini ve kontrol takvimini sade bir dille anlatır, bir diğerinde akut bir durumu doğru sırayla yönetir.

PLAB ve UKMLA ilişkisi nedir?

PLAB, İngiltere’nin tıp lisans sınavı olan MLA içerik haritasına hizalandığı için yurt dışı doktorlar ayrı bir UKMLA sınavına girmez, PLAB 1 ve PLAB 2 geçildiğinde UKMLA standardı karşılanmış olur. Bu nokta çok sık karıştırılır, çünkü iki ad birlikte anılır.

UKMLA (Birleşik Krallık Tıp Lisans Değerlendirmesi), İngiltere’de hekimlik yapacak herkesin ulaşması gereken ortak standarttır. Yurt dışı mezunları bu standardı PLAB üzerinden karşılar ve başvuru sistemlerinde sınav hâlâ PLAB adıyla görünür. Yani aday için pratik sonuç değişmez, PLAB 1 ve PLAB 2’yi geçmek yeterlidir. Geçiş kurallarının ayrıntısı dönemsel olarak güncellendiği için en güncel durumun GMC’nin resmî sayfasından doğrulanması gerekir.

PLAB için İngilizce şartı nedir?

PLAB’a girmeden önce adayın kabul edilen bir İngilizce sınavında GMC eşiğini karşılaması gerekir, bu eşik IELTS Academic’te genel 7.5 ve her bölümde en az 7.0, OET’de ise her bölümde en az B (350) düzeyindedir. İngilizce, klinik sınavdan bağımsız bir ön koşuldur ve genellikle ilk tamamlanan adımdır.

İngilizce belgesi güncel olmalı ve tek bir sınav oturumunda alınmalıdır. OET’nin dört bölümü klinik senaryolar üzerine kurulu olduğu için hekime içerik olarak tanıdık gelir, bu yüzden sağlık odaklı hazırlık avantaj sağlar. Bu ekseni güçlendiren sağlık çalışanlarına yönelik OET hazırlığı klinik iletişim kalıplarını çalıştırır, iki sınavın puan ve içerik farkı ise OET ile IELTS arasındaki karşılaştırmada ayrıntılı görülebilir. Örneğin PLAB 2’nin iletişim istasyonlarına hazırlanan bir aday, OET’nin konuşma bölümündeki hasta role-play kalıplarını doğrudan kullanabilir.

PLAB ücretleri ne kadar? (2026)

PLAB’ın 2026’daki toplam sınav maliyeti yaklaşık 1.250 ile 1.300 sterlin arasındadır, PLAB 1 yaklaşık 270-300 sterlin, PLAB 2 ise yaklaşık 980-1.000 sterlindir. Nisan 2026’dan itibaren ücretler iki taksitte ödenebilir.

Güncel ücret kalemleri aşağıdadır.

Bu tablo yalnızca sınav ücretlerini gösterir ve İngilizce sınavı, GMC kayıt ücreti ile seyahat ve konaklama masrafları ayrıdır. Özellikle PLAB 2 Manchester’da yapıldığı için yurt dışından gelen aday için seyahat ve konaklama önemli bir ek kalemdir. Tutarlar dönemsel olarak güncellendiği ve döviz kuru oynak olduğu için Türk lirası karşılığı üzerinden plan yapmak yanıltıcıdır, kesin rakamlar başvuru anında GMC’nin resmî ücret sayfasından teyit edilmelidir.

PLAB nerede ve ne zaman yapılır?

PLAB 1 belirli uluslararası merkezlerde ve İngiltere’de yapılır, PLAB 2 ise yalnızca Manchester’daki klinik değerlendirme merkezinde düzenlenir. Bu yapı, özellikle PLAB 2 için adayın İngiltere’ye seyahat etmesini zorunlu kılar.

Merkez ve takvim düzeni değişebilir. GMC, talebin azaldığı gerekçesiyle 2027’den itibaren uluslararası PLAB 1 merkezlerinin sayısını azaltmaktadır ve Dhaka, İskenderiye, Accra ile Chennai merkezlerinde sınavı sonlandırmaktadır, yurt dışı oturum sayısı da dörtten üçe inmektedir. PLAB 2 yıl boyunca Manchester’da düzenli oturumlarla yapılır. Merkez listesi ve tarihler güncellendiği için başvuru öncesinde GMC’nin resmî sayfasından doğrulanması gerekir. Örneğin PLAB 1’i ülkesine yakın bir merkezde veren bir aday, PLAB 2 için Manchester’a seyahat planı yapar.

PLAB’dan sonra ne olur? GMC kaydı

PLAB 1 ve PLAB 2’yi geçen doktor, İngilizce ve belge şartlarını da tamamlayarak GMC tam kaydına başvurur. PLAB tek başına çalışma yetkisi vermez, kayıt hakkı doğuran bir yeterlilik kanıtıdır.

Kayıt aşaması PLAB sonrası birkaç adım içerir. Aday, klinik bilgi kanıtı olarak PLAB sonucunu, İngilizce belgesini, staj ve iyi hal belgelerini sunar, ardından kimlik doğrulaması için İngiltere’de bulunur. Kayıt kurumunun işleyişi, kayıt türleri ve ücretleri doktorların kurulu olan GMC yazısında ayrıntılanır. Örneğin PLAB 2’yi geçen bir hekim, belgelerini tamamlayıp GMC Online üzerinden tam kayıt başvurusunu yapar ve kimlik doğrulama randevusuna katılır.

Türk doktorlar için PLAB

Türk tıp diploması İngiltere’de otomatik geçerli değildir, uzmanlığı olmayan doktorlar tipik olarak PLAB 1 ve PLAB 2 yolunu izler, uzmanlar ise Royal College yeterlilikleriyle PLAB’sız ilerleyebilir. İki yolda da İngilizce şartı ortaktır ve kayıt GMC üzerinden yapılır.

Yol seçimi kariyer aşamasına göre değişir. Türkiye’de uzmanlığını tamamlamamış bir hekim önce İngilizce yeterliliğini alır, ardından PLAB 1 ve PLAB 2’yi geçer. Türkiye’de dahiliye veya cerrahi uzmanı olan bir hekim ise MRCP veya MRCS gibi kraliyet koleji yeterlilikleriyle PLAB’a girmeden kayıt için başvurabilir. Bu yolun klinik iletişim kısmı, adayın anamnez, muayene ve hasta bilgilendirmesini İngilizce yürütebilmesine dayanır, bu da doktorlar için mesleki İngilizce becerisiyle doğrudan ilişkilidir.

PLAB’a nasıl hazırlanılır?

PLAB hazırlığı iki bölümün farklı doğasına göre ayrı kurulur, PLAB 1 için soru bankası temelli bilgi çalışması, PLAB 2 için ise süre baskısı altında istasyon provası gerekir. Sınav uygulamayı ölçtüğü için hazırlık da uygulama üzerinden ilerler.

Etkili hazırlık üç eksende yürür.

• PLAB 1’i soru çözerek çalış. MLA içerik haritasındaki konuları klinik senaryolar üzerinden tekrar et ve zaman tutarak deneme çöz.
• PLAB 2’yi istasyon provasıyla çalış. Öykü alma, danışmanlık ve kötü haber verme senaryolarını kronometreyle prova et, çünkü sınavda her istasyon sekiz dakikadır.
• İngilizce iletişimi klinik dille pekiştir. Açılış, izin isteme, bilgilendirme ve kapanış kalıplarını akıcı hâle getir, çünkü PLAB 2’de iletişim ayrı puanlanır.

İletişim tarafı en çok ihmal edilen ama en belirleyici parçadır. Sağlık senaryoları üzerinden çalışıldığı için OET hazırlığı, PLAB 2’nin iletişim istasyonlarıyla aynı beceriyi güçlendirir. Örneğin OET’nin konuşma bölümünde çalışılan bilgilendirme ve onam kalıpları, PLAB 2’nin danışmanlık istasyonlarına doğrudan aktarılır.

PLAB açılımı nedir?

PLAB açılımı Professional and Linguistic Assessments Board’dır ve Türkçeye Profesyonel ve Dilsel Değerlendirme Kurulu olarak çevrilir. Sınav, yurt dışı doktorların İngiltere’de hekimlik yapmaya uygunluğunu değerlendiren iki bölümlü bir kayıt sınavıdır ve GMC tarafından yürütülür. Adı bir kurul içerse de günlük kullanımda doğrudan sınavın kendisini ifade eder.

PLAB Türkiye’de yapılıyor mu?

PLAB 1 belirli uluslararası merkezlerde ve İngiltere’de yapılır, PLAB 2 ise yalnızca Manchester’da düzenlenir. PLAB 1 merkez listesi dönemsel olarak değiştiği ve bazı uluslararası merkezler kapandığı için, Türkiye’den bir adayın en yakın PLAB 1 merkezini ve güncel takvimi başvuru anında GMC’nin resmî sayfasından kontrol etmesi gerekir. PLAB 2 her durumda Manchester’da yapıldığı için bu aşama için İngiltere’ye seyahat planı zorunludur. Örneğin PLAB 1’i ülkesine yakın bir merkezde tamamlayan aday, ikinci bölüm için Manchester randevusunu önceden ayarlar.

PLAB kaç kez tekrarlanabilir?

PLAB 1 ve PLAB 2’nin her biri için belirli bir deneme sınırı vardır ve aday bu sınırı aşarsa yola devam edemez. GMC, her iki bölüm için de sınırlı sayıda giriş hakkı tanır, bu yüzden hazırlığı ciddiye almak önemlidir. Deneme hakkı sayısı ve kuralları dönemsel olarak güncellendiği için kesin bilgi GMC’den doğrulanmalıdır. Örneğin PLAB 1’i sınırlı denemede geçemeyen bir aday, alternatif kayıt yollarını değerlendirmek zorunda kalabilir.

PLAB zorunlu mu? Royal College alternatifi

PLAB her doktor için zorunlu değildir, GMC’nin kabul ettiği bir kraliyet koleji yeterliliği PLAB’ın yerine geçebilir. Uzmanlığı olmayan doktorlar tipik olarak PLAB 1 ve PLAB 2 yolunu izler, uzmanlar ise MRCP veya MRCS gibi yeterliliklerle bu şartı karşılayabilir. Hangi yeterliliğin kabul edildiği güncellendiği için başvuru öncesinde GMC’nin listesinden doğrulanmalıdır. Örneğin Türkiye’de dahiliye uzmanı olan bir hekim, MRCP yeterliliğiyle PLAB’a girmeden kayıt zeminini kurabilir.

PLAB için OET mi IELTS mi?

GMC her iki sınavı da kabul eder, bu yüzden seçim doktorun hangi sınavda hedef skoru daha rahat aldığına bağlıdır. IELTS Academic’te genel 7.5 ve her bölümde en az 7.0, OET’de ise her bölümde en az B (350) beklenir. OET’nin dört bölümü klinik senaryolar üzerine kurulu olduğu için hekime içerik olarak tanıdık gelir, IELTS ise genel akademik dil ölçer. Sınavın genel yapısı ve bölümleri OET sınavının işleyişinde anlatılır. Göç veya vize başvurusunda farklı bir sınav istenebileceği için tercih yapmadan önce şartların resmî kaynaktan doğrulanması gerekir.